3-4 Middeleeuwen; blijde/katapult

Zelf een katapult maken

Je gaat een katapult maken. De eenvoudigste manier om iets af te schieten maakt gebruik van een hefboomwerking: leg simpelweg een plastic lepel over een wc-rolletje heen. Maak de lepel vast met schilderstape. Leg nu een propje papier in de lepel en tik op het einde van de lepel om het propje weg te schieten. Dat geeft al het effect van afschieten!

Kijk de volgende filmpjes voor wat meer ambitieuze exemplaren:

Maak een eerste katapult met ijslolliestokjes en elastiekjes

Maak een tweede katapult; een blijde

Katapult maken en dan… schieten en meten!

Je kunt hier mooi een meetactiviteit aan koppelen. Laat de kinderen hun katapult afschieten vanaf een bepaalde lijn (schilderstape op de grond). Vervolgens kunnen ze meten hoe ver hun kogel is gekomen. Welke katapult komt het verst? Kun je jouw katapult nog verbeteren zodat je verder kunt schieten? Het was dagenlang een favoriete activiteit!

Wij gebruikten we proppen aluminiumfolie als kogels. We hebben er een punt van gemaakt dat de kogels even groot moeten zijn. Ieder kreeg een even groot stuk aluminiumfolie en propten een zo compact mogelijke kogel.

Wat is een blijde?

Een blijde is een gevechtswapen uit de Middeleeuwen dat je kunt vergelijken met een hele grote hefboom of ‘slingerarm’. Het wapen werd gebruikt om tijdens een beleg de vijand over de muren van zijn fort heen te beschieten met middelgrote rotsblokken, brandend materiaal, dode dieren en andere zaken. De vroegste vermelding van de blijde was in Siracusa (Italië) omstreeks 400 v. Chr. In de Middeleeuwen werd het wapen verder ontwikkeld tot de katapult.

Lepelblijde en slingerblijde

Er zijn twee typen blijdes. Het ene type haalt de benodigde ‘lanceerenergie’ uit de zwaartekrachtsenergie van een groot contragewicht. Het andere type gebruikt de veerenergie van een stuk elastiek of van een veer. De eerstgenoemde, waarvan een plaatje is bijgevoegd, werd in de Middeleeuwen veel gebruikt en wordt ook wel een trebuchet genoemd.

Uitdaging

Verzin een constructie voor een blijde die werkt op elastiek. Maak een ontwerp op papier. Let op: er moet een lanceerarm en een scharnier aan de blijde zitten. Als de bal rechtstreeks door het elastiek wordt gelanceerd is het apparaat geen blijde maar een katapult!

Probeer met postbode-elastiek, hout of wasknijpers, draad en touw een blijde te maken. Maak de blijde vast op een stevige ondergrond. Het squashballetje dat je hierbij gebruikt moet je zo ver mogelijk weg kunnen schieten. Ben je klaar? Laat je leerkracht het resultaat dan zien en zorg dat er wat foto’s van het apparaat worden gemaakt.

Waar wordt de slingerblijde op beoordeeld?

Wat heb je allemaal zelf gedaan en met welke dingen ben je geholpen?
Welke blijde schiet de prop aluminiumfolie het verst, horizontaal gemeten?
Hoe elegant is de technische constructie?

Meer informatie: Blijde was het allesverwoestende superwapen van de middeleeuwen | historianet.nl

Google Sites

Report abuse